Opknappen en hergebruiken

Een oude lijst opknappen: schuren, gronden, verven

Houten plank met schuurstof na het schuren van hout
Foto: Downtowngal — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Waarom het bijna altijd loont

Een lijst van twee euro uit de kringloop is qua hout en constructie vaak beter dan een nieuwe van vijftien. Vroeger werd er massief gewerkt en werden hoeken gedeuveld in plaats van geniet.

Wat er meestal aan mankeert, is de afwerking: verkleurde lak, een gedateerde kleur, een beschadigde hoek. Dat is precies het deel dat u met een middag werk verandert.

De volgorde die werkt

Eerst uit elkaar: glas, achterwand en werk eruit, en het beslag losschroeven. Dan schoonmaken met een sopje en goed laten drogen.

Daarna licht schuren met korrel 180 tot 240 — u hoeft de oude laag er niet af, alleen mat maken zodat de nieuwe hecht. Stof afnemen met een vochtige doek, dan gronden, en pas daarna twee dunne lagen lak of verf met droogtijd ertussen.

Gronden is niet over te slaan

Op oude lak of vernis hecht nieuwe verf slecht. Een hechtprimer lost dat op en is de enige stap waar u niet omheen kunt: zonder primer bladdert de verf binnen een jaar bij elke aanraking.

Bij een lijst met vergulding of bladgoud ligt het anders. Die laag zit op een broze krijtlaag en gaat er met schuren gegarandeerd af. Wilt u die look houden, laat de lijst dan met rust of werk alleen bij met wat waslaag.

Spuiten of kwasten

Een spuitbus geeft op een geprofileerde lijst een veel gelijkmatiger resultaat dan een kwast, want in de groeven van een profiel loopt kwastverf altijd dik.

Werk buiten of in een goed geventileerde ruimte, leg de lijst plat op karton, en spuit in dunne lagen op ongeveer dertig centimeter afstand. Vier dunne lagen zijn beter dan twee dikke, ook al duurt het langer.

Het glas

Oud glas is vaak groenig en soms golvend. Dat is bij een spiegel of een prent charmant en bij een foto storend; nieuw glas op maat kost bij een glaszetter weinig.

Meet dan de sponning en niet het oude glas, want dat kan gebroken of bijgesneden zijn. En vraag om afgeronde kanten — snijranden van glas zijn scherper dan mensen denken.

Het beslag en de ophanging

Oude lijsten hebben vaak nog draadophanging aan twee ogen, en die draad is na dertig jaar bros. Vervang hem standaard; het kost een euro en voorkomt dat de lijst er een keer af komt.

Zet de ogen op ongeveer een derde vanaf de bovenkant, aan beide zijkanten. Zitten ze te hoog, dan steekt de draad boven de lijst uit en ziet u hem hangen; te laag en de lijst kantelt voorover.

Wanneer u ervanaf blijft

Bij een lijst met een oud etiket van een lijstenmaker, bij handbeschilderde randen en bij vergulding met craquelé kan de waarde in de lijst zelf zitten. Verven maakt daar een einde aan.

Twijfelt u, maak dan eerst een foto en vraag het na. Een lijst kunt u altijd nog een jaar later verven; teruggedraaid krijgt u het niet. Zie ook kringloop: waar u op let.

Veelgestelde vragen

Moet ik een oude lijst helemaal kaal schuren?
Nee. Licht schuren met korrel 180 tot 240 om de oude laag mat te maken is genoeg, mits u daarna een hechtprimer gebruikt.
Kan ik een vergulde lijst overschilderen?
Het kan, maar de vergulding is dan weg en komt niet terug. Bij oud bladgoud op een krijtlaag kunt u beter alleen bijwerken.
Spuitbus of kwast?
Bij een geprofileerde lijst een spuitbus: in de groeven loopt kwastverf altijd dik. Vier dunne lagen werken beter dan twee dikke.

Lees ook